Krakende racefiets: zo vind je waar het geluid vandaan komt

Wielrenner in fietsshirt, bib short en helm zit op een blauwe racefiets met schijfremmen langs de polder

Die ene tik bij elke pedaalslag kan een mooie rit volledig verpesten. Het goede nieuws: bij een krakende racefiets vind je de oorzaak meestal zelf, en vaak heb je alleen wat vet, montagepasta en een inbussleutel nodig.

Het lastige aan kraken is dat geluid zich door een stijf carbon frame verplaatst. Een tik die uit de trapas lijkt te komen, zit soms in je zadelpen of zelfs in je pedaal. Daarom begin je niet met sleutelen, maar met speuren.

Eerst speuren: wanneer hoor je het kraken?

Het moment waarop je het geluid hoort, zegt het meest over de oorzaak. Let op of het gebeurt bij zittend of staand trappen, bij remmen, over hobbels of juist als je niet trapt.

Wanneer kraakt het? Meest waarschijnlijke oorzaak
Bij elke pedaalslag, vooral onder kracht Trapas, crank, kettingbladbouten of pedalen
Alleen zittend, niet staand op de pedalen Zadelpen, zadelklem of zadelrails
Als je aan het stuur trekt bij een sprint of klim Stuurpen, stuur of balhoofd
Bij remmen of over hobbels Balhoofd met speling of een losse steekas
Bij hard aanzetten, ook zonder te zitten Steekas, spaken of naaf
Tijdens het uitrollen, zonder te trappen Naaf, freewheel of derailleurwieltjes

Maak het jezelf makkelijk door één ding tegelijk te veranderen. Fiets een stukje staand, dan zittend, en trap eens met alleen je linker- of rechterbeen. Zo wordt het rijtje verdachten snel korter, en zet je meteen een eerste stap in het fietsonderhoud dat je zelf doet.

Doe dit op een rustige, vlakke weg zonder wind. Ruis van je banden en je eigen ademhaling maken het anders lastig om het geluid te volgen.

Stuur, stuurpen en balhoofd

Multitool in de hand naast het stuur met stuurlint en de stuurpen van een racefiets

Kraakt het vooral als je stevig aan het stuur trekt? Dan zit de boosdoener vaak in de klem van de stuurpen. Haal de voorplaat los, maak stuur en klem schoon en zet ze terug met een dun laagje carbon montagepasta.

Draai daarna de bouten kruislings en in kleine stapjes vast. Hoeveel kracht je per bout nodig hebt, lees je in ons overzicht van het aanhaalmoment voor je racefiets.

Het balhoofd controleer je door de voorrem in te knijpen en de fiets heen en weer te duwen. Voel je een tik of speling, dan zet je de stuurpen los, stel je de speling af met de bovendop en zet je alles weer vast.

Bij moderne fietsen met volledig weggewerkte kabels zit het balhoofd soms verstopt onder een kapje. Pak dan even de handleiding van je fiets erbij voordat je gaat draaien.

Zadel en zadelpen: de stille verdachte

Hand houdt het zadel vast boven de carbon zadelpen van een blauwe racefiets met schijfremmen

Veel wielrenners zoeken een krakende trapas, terwijl het geluid uit de zadelpen komt. Dat geluid reist via de zitbuis naar beneden en klinkt dan precies alsof het onder je voeten zit.

Markeer de hoogte van je zadelpen met een stukje tape en haal hem eruit. Maak zadelpen en zitbuis schoon en zet de pen terug met carbon montagepasta, ook bij een aluminium pen in een carbon frame.

Klopt de hoogte daarna niet meer helemaal, dan lees je in ons stuk over zadelhoogte instellen hoe je hem weer precies goed zet. Geef ook de bouten van de zadelklem en de zadelrails een klein beetje vet.

Een oud zadel kan zelf ook kraken, op de plek waar de rails in de schaal zitten. Druk met je hand op de neus en de achterkant van het zadel: hoor je het dan, dan zit de oorzaak in het zadel zelf.

Trapas en crankstel

De trapas is de bekendste bron van gekraak, zeker bij een PressFit-trapas. Daarbij zitten de lagers zonder schroefdraad in het frame geperst, en bij een kleine speling gaan ze bewegen en tikken.

Een trapas met schroefdraad, zoals BSA of T47, kraakt doorgaans minder snel. Uitbouwen, schoonmaken en opnieuw invetten lost het vaak op, maar je hebt er wel speciaal gereedschap voor nodig.

Voor je de trapas eruit haalt, check je eerst de makkelijke dingen. Draai de kettingbladbouten en de klembouten van de crank na met het juiste aanhaalmoment, want een losse bout kraakt net zo hard als een versleten lager.

Pedalen en schoenplaatjes

Ook je pedalen en schoenplaatjes geven geluiden door die op een trapasprobleem lijken. Versleten plaatjes hebben meer speling in het pedaal en gaan dan bij elke trap tikken.

Haal je pedalen eruit, vet de schroefdraad licht in en zet ze stevig terug. Hoe de verschillende systemen werken en wanneer je plaatjes aan vervanging toe zijn, lees je in pedalen en schoenplaatjes uitgelegd.

Kraakt het daarna nog steeds, klik dan eens uit en trap een paar slagen met je schoen los op het pedaal. Is het geluid dan weg, dan zit het in het contact tussen plaatje en pedaal.

Soms kraakt het niet eens aan de fiets. Een droog draaiknopje op je fietsschoen of een riempje van je fietshelm dat langs je oor schuurt, kan je behoorlijk op het verkeerde been zetten 😉

Wielen, steekassen en spaken

Multitool met inbusbit in de steekas van een racefietswiel naast de remschijf

Een steekas die niet helemaal vast zit, maakt bij hard aanzetten een droge tik. Haal hem eruit, maak de schroefdraad schoon, geef hem een dun laagje vet en draai hem weer vast.

Hoe die assen precies werken en waarom ze stijver zijn dan een snelspanner, lees je in ons artikel over thru axles. Wissel bij twijfel ook even je wielen met die van een andere fiets, dan weet je snel of het geluid meeverhuist.

Spaken kunnen tikken op de plek waar ze elkaar kruisen. Een druppel dunne olie op elke kruising helpt vaak al, maar hoor je het blijven, dan kan de spaakspanning niet meer in orde zijn.

Hoor je het juist bij het uitrollen, kijk dan naar je naaf, je freewheel en de wieltjes van de derailleur. draaien die stroef of hoor je een raspend geluid, dan zijn de lagers toe aan onderhoud.

Kraakt het frame zelf?

Heb je alles nagelopen en blijft het kraken, kijk dan goed naar het frame. Zoek met een zaklamp naar haarscheurtjes in de lak, vooral rond de trapas, het balhoofd en de zitbuis.

Een kraak in het carbon zelf is zeldzaam, maar wel iets om serieus te nemen. Of en hoe zo’n beschadiging te herstellen is, lees je in ons stuk over carbon repareren.

Rijd met een vermoedelijk gescheurd frame of een gescheurde vork niet verder. Een carbon onderdeel kan zonder waarschuwnig breken, en dat wil je niet op 40 km per uur meemaken.

Veelgestelde vragen over een krakende racefiets

Waarom kraakt mijn racefiets alleen als ik staand fiets?

Staand belast je vooral stuur, stuurpen, trapas en pedalen. Je zadelpen valt dan meestal af, dus begin bij de cockpit en de crank.

Is een krakende racefiets gevaarlijk?

Meestal niet: in de meeste gevallen gaat het om een droge of losse verbinding. Zie je een scheurtje in het frame, de vork of het stuur, stop dan direct met fietsen op die fiets.

Gebruik ik vet of carbon montagepasta?

Op carbon klemverbindingen, zoals zadelpen en stuur, gebruik je montagepasta. Op schroefdraad van pedalen, steekassen en bouten gebruik je een dun laagje vet.

Waarom komt het kraken na een regenrit terug?

Water spoelt vet weg en neemt zand mee in verbindingen. Maak de fiets na een natte rit schoon en droog, en vet de bekende plekken opnieuw in als het geluid terugkeert.

Pak dus bij de volgende tik geen grote sleutelset, maar eerst je oren en je geduld. Loop de tabel hierboven af, verander één ding per keer en controleer de bouten met een goede momentsleutel, dan rijd je je volgende rit weer heerlijk stil.

Bekijk in de shop

Bij het online kopen van een Sale is betrouwbaarheid, snelheid en uiteraard een goede prijs belangrijk.
Vergelijk de prijzen van onze favoriete shops die snel en vaak gratis leveren en ze meestal ook echt op voorraad hebben:



Wilianne De Jong
Wilianne Schrijver en tester voor deze website met een aanstekelijke passie voor het wielrennen en gravelbiken, altijd gedreven om andere fietsers te inspireren en verder te helpen. Ze is misschien niet de allerbeste wielrenner of een geboren topatleet, maar wél degene die je het allerhardst ziet genieten tijdens de zondagse wielrenrit. Voor Wiljanne draait fietsen bovenal om het plezier onderweg en de liefde voor mooi materiaal. Hoewel ze af en toe best een uitstapje op de mountainbike maakt, ligt haar hart echt bij de weg en het grind. Haar absolute specialisme is het uitgebreid bekijken, ervaren en beschrijven van de nieuwste racefietsen en gravelbikes. Naast het testen van talloze fietsen duikt Wiljanne ook enthousiast in de wereld van fietsuitrusting. Ze test continu de nieuwste damesfietskleding en alle onmisbare fietsgear die iedere sportieve fietser nodig heeft, zodat jij precies weet wat in de praktijk comfortabel zit en goed presteert. --->Ervaring & Tests<---- Uitgebreide reviews en beschrijvingen van de nieuwste racefietsen en gravelbikes | Praktijktests van damesfietskleding en essentiële gear voor sportieve fietsers | Fanatieke zondagse wielrenner met een scherp oog voor detail en rijplezier

Wij testen en vergelijken o.a.